X

2018-2019
Introductie

Ik heb tegen mijn moeder dingen gezegd die ik anders nooit gezegd zou hebben en we hebben beiden gehuild. Dat je zo bewust afscheid kunt nemen, maakt een overlijden door euthanasie heel bijzonder.

Nabestaande Marijke Eggink

Wat heeft de Levenseindekliniek het afgelopen jaar gedaan en wat zijn de plannen van de stichting voor het komende jaar? Sinds 2018 bieden wij ons beleidsplan en het jaarverslag in een interactieve omgeving aan. U kunt door op de tabbladen te klikken overzichtelijk per thema zien wat is geweest en wat gaat komen. We geven u informatie over de Levenseindekliniek in het algemeen, de zorgverlening die wij geven, het Expertisecentrum Euthanasie, de Vrienden van de Levenseindekliniek  en onze bedrijfsvoering. In de tekst staan linkjes die u leiden naar aanvullende informatie over een bepaald onderwerp. Zo navigeert u eenvoudig door het beleid en de resultaten van de Levenseindekliniek. Met de bolletjes aan de zijkant van de pagina gaat u eenvoudig van het ene naar het andere hoofdstuk. 

Eerdere jaarverslagen en beleidsplannen vindt u op onze website.


01
Over de Levenseindekliniek 2018-2019

Ik kies niet voor de dood. Ik kies voor een einde aan mijn lijden en ik kies ervoor dit waardig te doen.

Patiënte Aurelia Brouwers

De Levenseindekliniek verleent zorg aan mensen met een euthanasieverzoek dat voldoet aan de wettelijke eisen en door de behandelaar niet wordt ingewilligd. Bijvoorbeeld omdat deze mensen niet snel aan hun ziekte overlijden, of omdat hun arts principiële bezwaren heeft tegen euthanasie. De Levenseindekliniek vindt dat iedereen die ondraaglijk en uitzichtloos lijdt euthanasie moet kunnen krijgen binnen de kaders van de wet.

Als landelijk Expertisecentrum Euthanasie biedt de Levenseindekliniek scholing en ondersteuning bij complexe vraagstukken rondom euthanasie aan professionals. Artsen, verpleegkundigen, patiënten en familieleden kunnen bij het centrum terecht voor uitgebreide achtergrondinformatie en met vragen die hen bezighouden. 
 

  • Algemeen
  • Jaarverslag 2018
  • Beleidsplan 2019

De hulp die de Levenseindekliniek biedt moet gezien worden als een ‘vangnet’, en is niet bedoeld als structurele oplossing. De Levenseindekliniek hanteert het principe dat het euthanasieverzoek eigenlijk thuis hoort in de relatie tussen patiënt en zijn behandelend arts.

Als we een hulpvraag in behandeling nemen, zoeken we zoveel mogelijk samenwerking met de behandelaar. We fungeren als zorginstelling, maar hebben geen toelating als zorginstelling volgens de Wet Toelating Zorginstellingen aangevraagd. Ons werk en onze missie verschilt daarvoor teveel van andere zorginstellingen. De bijzondere maatschappelijke positie die we innemen, zorgt ervoor dat onze activiteiten in het middelpunt van de belangstelling staan. We staan voor de kwaliteit die we bieden en zijn daarin transparant en toetsbaar. 

Het jaarverslag 2018 is nog niet afgerond. Zodra dit compleet is, vindt u de informatie over dit onderwerp op deze pagina.

De Levenseindekliniek is in 2018 een onderzoek gestart naar de positie die we als Levenseindekliniek in de maatschappij willen innemen. Uitgangspunt blijft voor ons dat niemand met een euthanasiewens uitzichtloos en ondraaglijk moet lijden. Zorgvuldige toetsing en zorgzame begeleiding van deze groep mensen is hierbij van het grootste belang. In 2019 ronden we het onderzoek af en bepalen we welke naam het beste past bij de weg die we inslaan. Intern starten we een traject om onze naam en positionering door te vertalen in onze identiteit en (bedrijfs-)cultuur.

Maatschappelijk debat

We nemen proactief deel aan het maatschappelijk debat, investeren in samenwerking en richten een informatiedienst op. Op deze wijze willen we ervoor zorgen dat de discussie over euthanasie op de juiste gronden wordt gevoerd. Het Nederlandse publiek raakt beter bekend met de wettelijke zorgvuldigheidscriteria en artsen nemen vaker zelf een euthanasieverzoek in behandeling. Ook willen we ons meer toeleggen op het signaleren van ontwikkelingen op het gebied van euthanasie en het informeren van belanghebbenden hierover.

Klik hier voor meer informatie over deze beleidsvoornemens.

Complexere hulpverzoeken

De Levenseindekliniek positioneert zich nadrukkelijk als een expertisecentrum dat gespecialiseerd is in meer complexe euthanasieverzoeken. Hiervoor is de kennis en ervaring aanwezig en wij vinden het juist dat deze kennis en ervaring gecentraliseerd wordt. Samen met de beroepsgroep zoeken we naar oplossingen voor hulp bij minder complexe verzoeken.


02
Zorgverlening

Voor mij was het natuurlijk verdrietig mijn beide ouders in zo’n kort tijdsbestek te verliezen. Maar ik gunde mijn ouders dat zij waardig en trots konden gaan.

Nabestaande Jolande van Til

De Levenseindekliniek verleent zorg aan hulpvragers met een concreet euthanasieverzoek. Wij doen onderzoek of de vraag aan de wettelijke zorgvuldigheidscriteria voldoet en verlenen al dan niet euthanasie. Dit gebeurt in principe bij de mensen thuis.

  • Algemeen
  • Jaarverslag 2018
  • Beleidsplan 2019

 

In Nederland is het aantal euthanasieverzoeken de afgelopen jaren toegenomen. Zo ook bij de Levenseindekliniek. In de ruim zeven jaar dat de stichting bestaat, groeide het aantal hulpvragen van 603 naar 2564. In 2018 lijkt er landelijk voor het eerst een daling te zijn. Bij de Levenseindekliniek was in het aantal aanvragen in 2018 nog een kleine stijging (van zo'n 80 aanmeldingen) te constateren. 

Hoewel we doelbewust geen activiteiten ontplooien om patiënten te werven, weten zowel hulpvragers als artsen de Levenseindekliniek goed te vinden. Wij zien dit als een bevestiging van onze zorgvuldige werkwijze én als een bevestiging van de noodzaak van een instelling die expertise ontwikkelt op het gebied van complexe euthanasie. 

Door maatschappelijke ontwikkelingen, zoals het vergrijzen van de samenleving en een duidelijker mening over de laatste levensfase, verwachten wij dat de behoefte aan de mogelijkheid tot euthanasie zal blijven toenemen. De Levenseindekliniek beschouwt dit als een realiteit en tegelijkertijd als een zorg. Het laat zien dat een euthanasieverzoek van complexere aard, zoals bijvoorbeeld van mensen met dementie of psychiatrisch patiënten, ingewikkeld is binnen de huisartspraktijk. Het maakt  ook duidelijk dat er behoefte is aan goede levenseindezorg. We anticiperen zo goed mogelijk op deze ontwikkelingen door ons beleid hieraan aan te passen. Dit heeft veranderingen in de organisatie tot gevolg. Behoud van kwaliteit en waar mogelijk verbetering daarvan vormen de belangrijkste uitdagingen voor de komende jaren. Daarnaast stimuleren we behandelend artsen om minder-complexe euthanasieverzoeken (20 tot 25% van de aanvragen bij de Levenseindekliniek) zelf op te pakken. We bieden hen hiervoor nascholing aan, begeleiding door de consulent euthanasie en zoeken samen met de beroepsgroep naar een oplossing voor patiënten met een minder-complex euthanasieverzoek die niet bij de eigen arts terecht kunnen. 

Omdat de voor het werk bij de Levenseindekliniek benodigde deskundigheid niet in het land te verkrijgen is, zorgen we ervoor dat we de deskundigheid van onze medewerkers zelf bevorderen en onderhouden. Dit doen we door starttrainingen, studiedagen en intervisiebijeenkomsten. Intervisie is een cruciaal instrument om de kwaliteit van ons werk en het welbevinden van onze zorgverleners te bewaken. Nieuwe collega’s krijgen in hun eerste jaar een buddy, waar zij terecht kunnen voor praktische ondersteuning.

Het jaarverslag 2018 is nog niet afgerond. Zodra dit compleet is, vindt u de informatie over dit onderwerp op deze pagina. Wel zijn de feiten en cijfers over het afgelopen jaar bekend. Deze vindt u hier.

Door de toename van het aantal euthanasieverzoeken in de afgelopen jaren is het aantal medewerkers van de Levenseindekliniek fors toegenomen. We staan voor kwalitatief hoogwaardige zorg en streven naar 100% zorgvuldige oordelen door de Regionale Toetsingscommissies Euthanasie. Om dit te kunnen bewerkstelligen richten we onze organisatie zo in dat de medewerkers, die over heel het land verspreid actief zijn, goede begeleiding en steun ervaren. Regiomanagers en een kwaliteitsmedewerker zullen hieraan een bijdrage leveren.

Daarnaast zetten we in 2019 extra in op deskundigheidsbevordering van onze medewerkers. Punt van aandacht blijft te zorgen voor voldoende medewerkers, zodat we de werkdruk evenredig kunnen verdelen. Eveneens heeft het omlaag brengen van het aantal spoedaanvragen nog steeds onze aandacht. Als behandelaar en patiënt tijdig met elkaar praten over het levenseinde kan onnodige druk voorkomen worden.

De Levenseindekliniek wil wetenschappelijk onderzoek naar euthanasie ondersteunen en vergroten. Daarom introduceren we de functie van een (wetenschappelijk) onderzoeksbegeleider.


03
Expertisecentrum Euthanasie

De eigen arts kent de patiënt het beste. De patiënt wil doorgaans het laatste stuk van zijn of haar leven met een vertrouwde dokter doormaken. Daarom bieden wij artsen ondersteuning in de vorm van de consulent euthanasie en nascholing.

Manager Expertisecentrum Euthanasie Petra Smaal

Vanuit het Expertisecentrum Euthanasie legt de Levenseindekliniek zich toe op informatieverstrekking aan en deskundigheidsbevordering van artsen. Ook bieden we behandelaars ondersteuning aan in de vorm van de consulent euthanasie.

  • Algemeen
  • Jaarverslag 2018
  • Beleidsplan 2019

Vanuit het Expertisecentrum Euthanasie zetten we de door ons opgebouwde expertise in om artsen met onvoldoende ervaring, kennis en kunde te begeleiden bij de hulpvraag van hun patiënt. Voor de patiënt is het prettig om het laatste stuk van zijn leven met de eigen vertrouwde arts te kunnen doormaken.  Het kan echter zijn dat die arts weinig ervaring heeft met euthanasieverlening en zich onzeker voelt over hoe met een verzoek om te gaan. Ook kan het zijn dat hij de casus te complex vindt of niet precies weet waar de grenzen van de euthanasiewet liggen. Daarom bieden wij advies op maat in de vorm van de consulent euthanasie. Advies op maat betekent dat begeleiding kan variëren van een telefonisch contact tot intensieve ondersteuning tijdens het gehele euthanasietraject.

Bij het expertisecentrum kunnen behandelaars terecht met al hun vragen over euthanasie. De website van het expertisecentrum is een bron van informatie en daar waar het antwoord niet op de website staat, kan de vraag per mail gesteld worden.

Het Expertisecentrum Euthanasie organiseert voor artsen door het hele land nascholingen om de deskundigheid rond euthanasieverlening te bevorderen. De scholing is gebaseerd op Levenseindekliniek-casuïstiek. We bieden dankzij subsidies tegen een gereduceerd tarief diverse modules aan.

Het aandeel van het door de Levenseindekliniek uitgevoerde aantal euthanasieverzoeken was in 2017 11% van het totaal in Nederland. Wij willen dat aandeel beperken tot 10% en ons met name focussen op complexere euthanasieverzoeken.

Jaarverslag [niveau 2]

Het jaarverslag 2018 is nog niet afgerond. Zodra dit compleet is, vindt u de informatie over dit onderwerp op deze pagina.

Het Expertisecentrum Euthanasie biedt sinds 2015 artsen ondersteuning door inzet van de consulent euthanasie. In 2019 willen we de consulent euthanasie verpleegkundige op 150 trajecten inzetten. Voor de nieuw te introduceren consulent euthanasie arts mikken we op 50 begeleidingstrajecten. Dankzij de Stichting Vrienden van de Levenseindekliniek kunnen we de diensten van de consulent euthanasie gratis aanbieden. Tegelijkertijd streven we ernaar de inzet van de consulent van de verzekeraars vergoed te krijgen. Lees hier meer over het uitbouwen van de inzet en functie van de consulent euthanasie.

Op het gebied van nascholing vindt eveneens uitbreiding plaats. streeft het expertisecentrum ernaar om in 2019 30 tot 35 scholingen aan te bieden. Deze zijn gericht op euthanasie in de praktijk, euthanasie bij dementie, euthanasie bij een stapeling van ouderdomsaandoeningen en euthanasie bij psychiatrie.

We trachten onderwijs op het gebied van het (vrijwillig) levenseinde in het curriculum van (huis)artsenopleidingen opgenomen te krijgen en zoeken daartoe samenwerking met de opleidingsaanbieders.


04
Vrienden van de Levenseindekliniek

Ik wil zelf ook voor euthanasie kunnen kiezen in een onomkeerbare situatie. Ik heb een medisch testament laten opmaken en om het andere jaar bevestig ik bij mijn huisarts dat dit mijn wil is.

Vriend van de Levenseindekliniek Bram Sneep

De Vrienden van de Levenseindekliniek zijn particulieren, die het werk van onze instelling - al dan niet financieel - steunen. Zij vormen samen een netwerk van circa 15.000 mensen en zijn voor de Levenseindekliniek van onschatbare waarde. Hun bijdragen zorgden ervoor dat in 2012 de Levenseindekliniek kon worden opgericht. En nog steeds is hun steun onmisbaar voor de mensen die ondraaglijk en uitzichtloos lijden en met hun hulpvraag alleen bij de Levenseindekliniek terecht kunnen.

  • Algemeen
  • Jaarverslag 2018
  • Beleidsplan 2019

Dankzij de steun van de Vrienden van de Levenseindekliniek is de organisatie financieel onafhankelijk. We streven ernaar de zorgverlening die wij bieden vanuit de basiszorgverzekering vergoed te krijgen. De steun van de Vrienden gebruiken we voor ontwikkeling en innovatie van onze zorgverlening en organisatie. Ook voor de ontwikkeling van deskundigheid van de beroepsgroep op het gebied van euthanasie zetten we de steun van de Vrienden in. Daarnaast kunnen wij dankzij de bijdragen van de Vrienden wetenschappelijk onderzoek laten doen. Vanuit de bijdragen wordt bovendien een algemene reserve gevormd, die we kunnen inzetten bij calamiteiten. Doordat de Vrienden als bank optreden kan de Levenseindekliniek slagvaardig handelen.

Binnen de Levenseindekliniek vertegenwoordigen de Vrienden ook het patiëntenbelang. Zij zijn ondergebracht in een aparte stichting, met een eigen bestuur. Vrienden ontvangen vier keer per jaar een nieuwsbrief met informatie over de activiteiten van en ontwikkelingen rond de Levenseindekliniek. Daarnaast vinden er op diverse plaatsen in het land informatiebijeenkomsten plaats, waar Vrienden elkaar kunnen ontmoeten en waar zij meer inzicht krijgen in het werk van de Levenseindekliniek.

Het jaarverslag 2018 is nog niet afgerond. Zodra dit compleet is, vindt u de informatie over dit onderwerp op deze pagina.

De Vrienden van de Levenseindekliniek vormen de link met en de representatie van de mensen waarvoor wij werken en die onze zorg vragen. Zij zijn voor ons van cruciaal belang. Omdat de Stichting Vrienden van de Levenseindekliniek geen eigen medewerkers heeft, worden taken voor de stichting door medewerkers van de Levenseindekliniek uitgevoerd. Bijvoorbeeld door de algemeen secretaris, de afdeling Financiën en de afdeling Communicatie.

In 2019 werken we aan het verder brengen van een informatiedienst, waarbij vrijwilligers spreekbeurten kunnen geven aan (niet-medische) belangstellenden.

Kijk op de website voor meer informatie over de Vrienden van de Levenseindekliniek.


05
Bedrijfsvoering

De buitenwereld kijkt over de schouders van onze artsen en verpleegkundigen mee. Dat maakt een zorgvuldige manier van werken extra belangrijk.

Voorzitter Raad van Toezicht Levenseindekliniek Bas Schreuder

De bedrijfsvoering van de Levenseindekliniek staat in het teken van goed bestuur (governance) met als aspecten sturen, beheersen, verantwoorden en toezicht houden. Als groeiende organisatie blijven we oog houden voor het welzijn van onze medewerkers en zorgen ervoor dat zij bijblijven in hun vakgebied. We voeren een gezond financieel beleid, zodat we ook in de toekomst de continuïteit van ons werk kunnen garanderen. 

  • Algemeen
  • Jaarverslag 2018
  • Beleidsplan 2019

Vakmanschap, vertrouwen, verbinding, samenwerking en inspiratie staan centraal in onze bedrijfsvoering. We zijn samen verantwoordelijk voor het reilen en zeilen van de Levenseindekliniek en individueel verantwoordelijk voor (eigen) onderdelen. De Raad van Bestuur geeft richting op basis van een zorgvuldige afweging van sturen en vrijlaten. De Raad van Toezicht bewaakt het behalen van de doelstellingen. Het bestuur van de Levenseindekliniek krijgt gevraagd en ongevraagd advies van een adviesraad die hiertoe tenminste tweemaal per jaar vergadert.

De Levenseindekliniek is bezig met het oprichten van een verwantenraad, bestaande uit familieleden van patiënten, die de stichting adviseert. De ondernemingsraad behartigt de belangen van de medewerkers.

Het aantal medewerkers van de Levenseindekliniek is de afgelopen jaren in lijn met de stijgende hoeveelheid hulpvragen toegenomen. Om het specifieke vakmanschap van onze medewerkers te onderhouden en uit te breiden, zetten we verschillende instrumenten in.

Met onze planning en control cyclus zorgen we voor degelijke financiële onderbouwing en een goed functionerend kwaliteitsmanagementsysteem.

Het jaarverslag 2018 is nog niet afgerond. Zodra dit compleet is, vindt u de informatie over dit onderwerp op deze pagina.

Financiën

Voor 2019 hebben we ervoor gekozen de tarieven voor de verrichtingen van de Levenseindekliniek gelijk te houden aan het niveau van de kostprijzen in 2018. Wij gaan ervan uit hiermee kostendekkend te kunnen werken. Projecten financieren wij uit subsidies van bijvoorbeeld de Stichting Vrienden van de Levenseindekliniek.

We zetten de ingeslagen weg voort naar een papierloze verwerking van facturen en naar een verdere vereenvoudiging van administratieve processen via ICT. Deze vereenvoudiging zal ons extra tijd opleveren voor rapportage en analyse van stuurinformatie.

Personeel & organisatie

De Levenseindekliniek gaat in 2019 van start met de ingebruikname van een nieuw personeelsinformatiesysteem. Dit systeem koppelt financiële en personele gegevens aan elkaar, zodat declaraties sneller verwerkt worden. Ook zorgt deze manier van werken voor betere managementinformatie en kunnen we de financiële administratie in huis nemen.

We geven de aansturing van de ambulante teams verder vorm en inhoud. We zorgen voor een deskundigheidsbevorderingsplan en herintroduceren jaarlijkse gesprekken over het functioneren van medewerkers.

Daarnaast herijken we het functiegebouw en herwaarderen we het salarisgebouw.   

Officemanagement

Niet alleen maakt de Levenseindekliniek in 2019 gebruik van een nieuw systeem voor personeelsinformatie en financiën, ook introduceren we een ander zorginformatiesysteem, dat efficiënt werken, communiceren en veilig informatie delen bevordert.

De implementatie van dit systeem staat gepland voor het eerste kwartaal van 2019, maar wordt niet eerder gemigreerd dan na 100% tevredenheid van de hiertoe speciaal ingestelde reflectiegroep.

Communicatie & relaties

Centraal in de wijze waarop de afdeling Communicatie & relaties in 2019 wil opereren, staat de behoefte om proactief naar buiten te treden. We zetten maximaal in op het leggen en onderhouden van contacten met voor de Levenseindekliniek belangrijke partijen.